BIULETYN INFORMACJI PUBLICZNEJ EPUAP ceidg
dom Facebook Kontakt

 

1_0
2_0
3_0
4_0
6_0
7_0

Dzisiaj jest: 8 Lipca 2020    |    Imieniny obchodzą: Elżbieta, Adrian, Edgar
https://gmina.czernichow.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/a_grafiki.inne.slajdyekomobilność-strategia-rozwojugk-is-95.pnglink
https://gmina.czernichow.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/a_grafiki.inne.slajdy-dofinansowaniegk-is-95.pnglink
https://gmina.czernichow.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/a_grafiki.inne.rowerowy-czernichowgk-is-95.jpglink
https://gmina.czernichow.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/baneryreklamowe.PSR2020_grafika_01gk-is-95.pnglink
https://gmina.czernichow.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/info_25052020_1gk-is-95.pnglink
https://gmina.czernichow.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/baneryreklamowe.koronowirus_03gk-is-95.pnglink
https://gmina.czernichow.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/a_grafiki.UPSZLWGCgk-is-95.pnglink
0 1 2 3 4 5 6
Progress bar

Artykuł Gazety Krakowskiej o Rybnej

Historia i sztuka w Rybnej

m Gazeta Krakowska 03 07 2020

Historia i sztuka

Historia Rybnej sięga czasów prehistorycznych. W końcu XIX w. archeolodzy odkryli ślady pobytu człowieka z okresu halsztackiego. Były to rejony: Wrzosy, Konietopa, Ujnioki, Gruszczyce oraz Łysa Góra i Zapaście. Znaleziono tam obozowiska z epoki kamiennej, obozowiska jaskiniowe, osady z okresu wpływów rzymskich i ślady osadnicze z wczesnego średniowiecza. Po raz pierwszy nazwa wsi Rybna, pojawia się w XII w. w dekrecie o dziesięcinie biskupa Prandoty. Powszechnie uważa się, że nazwa wsi pochodzi od stawów, w których hodowano ryby na użytek dworów królewskiego i biskupiego w Krakowie. Jednak pierwsza pisana wzmianka o stawach rybnych pochodzi dopiero z XV w., więc nazwa Rybna musi mieć inny rodowód. Prawdopodobnie przepływający przez wieś potok, był pełen ryb, rybny. Pierwszy właściciel Rybnej nie jest znany. Wiadomo tylko, że była to wieś prywatna, którą w 1363 r. kupił Kazimierz Wielki i dyplomem (aktem darowizny) podarował ją klasztorowi tynieckiemu. Darowiznę z roku 1363, potwierdził w 1456 r. król Kazimierz Jagiellończyk.

W Rybnej istniał także folwark, który Sejm Czteroletni przeznaczył na fundusz wojska. W 1836 r. folwark w Rybnej zostaje sprzedany panu Grossowi, który jest pierwszym prywatnym właścicielem tej ziemi. Folwark został sprzedany po rozporządzeniu cesarza Austrii o kasacji majątków klasztornych. Wtedy to benedyktyni z Tyńca utracili swoje latyfundia i stały się one własnością Rzeczypospolitej Krakowskiej. Następnie Gross odsprzedaje folwark Waleremu Wielogłowskiemu, który był działaczem politycznym i pisarzem a dużo swoich pomysłów do utworów czerpał właśnie z Rybnej. W 1876 roku Wielogłowski sprzedaje folwark w Rybnej, mający obszar 50 ha Joachimowi Rostworowskiemu. Joachim Rostworowski był powstańcem listopadowym, który po upadku powstania, musiał uciekać ze swojego majątku w zaborze rosyjskim na Lubelszczyźnie. Tu, 3 listopada 1877 roku przychodzi na świat Karol Hubert Rostworowski, późniejszy słynny dramaturg (Judasz z Kariothu, Niespodzianka). Rostworowscy sprzedali majątek w Rybnej Marianowi Jednowskiemu. Był to aktor Teatru Słowackiego i jego dyrektor artystyczny. Wiejski dom w Rybnej staje się miejscem, gdzie spotyka się inteligencja krakowska. Dwór był miejscem wypoczynku i zabawy dla bohemy artystycznej Krakowa. Po tragicznej śmierci aktora, który zginął w pojedynku, we dworze nadal mieszkała jego żona Zofia. Przez jakiś czas nosił on nazwę „Dom Aktora”. Przebywali w nim: Ludwik Solski, Antoni Fertner, Marian Dąbrowski oraz wielu innych mniej znanych aktorów i literatów. Obecnie dwór jest własnością wnuka Karola Huberta Rostworowskiego, Karola Rostworowskiego i odnowiony po okresie ruiny stanowi chlubę miejscowości wraz z całym parkiem. Rybna to również historia spółdzielczości na Ziemi Krakowskiej. W 1901 r. z inicjatywy mieszkańca Rybnej, Szymona Romanowskiego i członków Kółka Rolniczego została założona w Rybnej Spółdzielnia Mleczarska. Kierownikiem technicznym i komercyjnym zostaje Szymon Romanowski. Pierwsza w Małopolsce Spółdzielnia Mleczarska, mieściła się do 1905 roku w wynajętym domu, następnie, został oddany nowy, przystosowany do ręcznej produkcji mleczarskiej budynek. Urządzenie mleczarni było dostosowane do przeróbki ręcznej 4-5 tys. litrów mleka dziennie. Kierownikiem technicznym, głównym księgowym i prowadzącym biuro mleczarni, długo był Szymon Romanowski. Mleczarnia specjalizowała się w produkcji masła, które było sprzedawane w kraju i za granicą. Pierwsze rynki zbytu masła to: Berlin, Katowice, Mysłowice, Kraków, Krzeszowice, Trzebinia, Chrzanów, Bielsko-Biała. Następnie masło dociera do: Lwowa, Wiednia, Stanisławowa, Zakopanego, Rabki, Szczawnicy, Nowego Sącza, a nawet nad Adriatyk, do Dalmacji. W lecie, zwiększona produkcja masła miała zbyt w miejscowościach uzdrowiskowych, jak Karlsbad i Marienbad w Czechach. Po I wojnie rynkami zbytu stały się Niemcy i Anglia. Za doskonałe masło mleczarnia otrzymała nagrody: w 1903 r. – srebrny medal państwowy, w 1907 r. – złoty medal na Wystawie Przyrodniczo-Lekarskiej we Lwowie, w 1924 r. – dyplom uznania Wielkopolskiej Izby Rolniczej. Ważnym elementem historycznym Rybnej jest również kościół parafialny. Pierwsza kaplica w Rybnej pw. św. Mikołaja powstała prawdopodobnie w 1325 r. W 1440 r. opaci tynieccy wybudowali drewniana kaplicę pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny. Rok 1440 uważany jest także za datę założenia parafii. W latach 1821 – 1832 na miejscu zburzonej kaplicy wybudowano kościół w stylu józefińskim, z płaską powałą i półokrągłymi oknami. Kościół miał kształt prostokąta z maleńką
wieżyczką pośrodku. Po konsekracji w 1832 r., której dokonał ks. bp. Karol Skórkowski, kościół jest pod wezwaniem św. Kazimierza. W historię Rybnej wpisani są także artyści ludowi. Jednym z nich jest Michał Gier – ludowy rzeźbiarz. Michał urodził się w Rybnej w roku 1853 i tutaj zmarł w roku 1929. Bardzo mało wiemy o życiu Michała. We wsi nazywano go Michałek Wargaty, dlatego, że miał nienaturalnie dużą, wywiniętą do góry wargę. Z tego powodu miał bełkotliwą wymowę. We wsi uważano go za człowieka lekko upośledzonego umysłowo, ale dobrego i uczciwego. Chodził dziwacznie ubrany, w sukmanę i słomkowy kapelusz przystrojony wstążkami. Wędrował po Rybnej i okolicznych wsiach o „proszonym chlebie”, za który odwdzięczał się rzeźbiąc świętych patronów domowników, krzyże i Maryjki (figurki Matki Boskiej). Michał wykonywał także przedmioty użytkowe z drewna takie jak: łyżki, fajki itp. oraz zabawki dla dzieci, ozdabiając je rzeźbionymi ornamentami. Pozostawił bardzo dużo rzeźb w Rybnej i okolicznych wsiach. Trudno jednak było ustalić ich autorstwo, ponieważ Michał był analfabetą i swoich prac nie podpisywał. Po śmierci został pochowany na cmentarzu w Rybnej, na koszt gminy. Nikt nie wie gdzie jest jego grób i nikt nie postawił na nim nawet najprostszego krzyżyka, chociaż prawie w każdym domu były krzyże wyrzeźbione przez Michała Giera. Obecnie jego rzeźby, które zachowały się, można oglądać w Muzeum Etnograficznym w Krakowie. Stefan Markowicz, to zamieszkały na Wrzosach artysta. Był malarzem i rzeźbiarzem. Nie mając warunków materialnych do kształcenia się w kierunku artystycznym, kończy tylko Malarską Szkołę Zawodową. Zarabia na utrzymanie rodziny malując mieszkania mieszkańcom Rybnej i w okolicy. Prowadzi także gospodarstwo rolne. W wolnych chwilach maluje olejnymi farbami obrazy, o tematyce ludowej: Wesele krakowskie, Drużba weselny i inne oraz o treści religijnej. W 1948 roku, maluje wnętrze kościoła w Rybnej. W 1978 roku, po raz drugi wykonuje polichromię tutejszego kościoła parafialnego, którą można podziwiać do chwili obecnej. Obecnie w Rybnej działa pracownia garncarska, prowadzona przez Irenę i Stanisława Matyasików. W pracowni tej naczynia z gliny produkowane są metodą tradycyjną, prowadzone są także lekcje dla uczniów. Przy pracowni urządzona jest Izba Regionalna.

Część dot. geologii przygotował Piotr Olejniczak, kier. Muzeum Geologicznego AGH w Krakowie
Część dot. historii i sztuki Rybnej przygotowała Stanisława Malik, autorka m.in. Rybna, Moja Mała Ojczyzna, Historia; 200 Lat szkoły w Rybnej

 

-----------------------------------------------------------------------------------

Aktywny wypoczynek w Rybnej 

Gazeta Krakowska 26 06 2020 (1)

Na terenie Rybnej znajduje się 11 skatalogowanych jaskiń, a wśród nich dwie, które najpewniej są połączone długim podziemnym korytarzem. Korytarzem tym przepływa strumień, który znajduje swój początek w ponorze znajdującym się wysoko nad dnem doliny, a ujście w wywierzysku przy samym szlaku spacerowym w części wsi zwanej Bednarze. W tej części Rybnej znajduje się 8 jaskiń, z których 3 ze względu na swoją wielkość pozwalają na ich bezpieczne zwiedzanie. Ważne jest jednak zachowanie rozwagi i wcześniejszego, odpowiedniego przygotowania. Musimy pamiętać, że w jaskiniach obowiązkowo należy mieć ze sobą dobre źródło światła w postaci latarki (oprócz tej, którą mamy w telefonach) oraz odpowiedni ubiór – w jaskiniach na terenie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej panuje temperatura w okolicach 7,5 stopnia Celsjusza. Większość tutejszych jaskiń znajduje się na terenach prywatnych. Na Bednarzach znajdują się również imponujące pionowe ściany skalne tworzące urokliwe dolinki z płynącymi strumieniami, które miejscami spływają kaskadami po przełomach. Pozostałe 3 jaskinie znajdują się w dolinie Wrzosy. W dwóch spośród nich na podstawie znalezionych tam artefaktów potwierdzono bytowanie ludzi w epoce kamienia. Zachodnią granicę Rybnej stanowi potok Rudno płynący zakolami pod skałami i będący siedliskiem coraz liczniejszej grupy bobrów. W 2006 roku na Bednarzach została odkryta jaskinia nazwana „Sobotnią”. Dokonali tego Dominika i Piotr Gratkowscy, speleolodzy. Tak odkrycie wspomina Dominika: „W momencie odkrycia była jedynie niewielką nyżą w skale. Wypełniał ją piasek, z którego wyrastał ok. 1,5-metrowej wysokości jesion”. Wyjaśnia też skąd nazwa „Sobotnia”: „Nazwa pochodzi od jedynego dostępnego terminu, jaki eksploratorzy mogli poświęcać na działalność w jaskini”. A tak dziś mówi o Rybnej: „Rybna, przycupnięta pośród pól, lasów i wąwozów, z wyrastającymi tu i tam grupami skał – to nienachalnie komponujących się z zabudowaniami niemalże w centrum wsi, to np. strzelistymi ścianami na Wrzosach, dobrze znanymi krakowskiemu (i nie tylko) środowisku wspinaczkowemu. Położenie wsi sprawia, że dla przyjeżdżających tu po raz pierwszy, zwłaszcza wprost z miasta, Rybna jawi się jako enklawa ciszy, spokoju i zieleni, żyjąca swym własnym tempem – zgodnym z wytycznymi przyrody, a nie odległymi i nierealnymi normami miejskimi. Wrażenie „zatrzymania się czasu” potęguje widok urokliwego zespołu dworsko-parkowego, stanowiącego własność rodziny Rostworowskich. Ten spokój jest jednak pozorny, bo w Rybnej dużo się dzieje, a to za sprawą niezwykłych, kreatywnych mieszkańców. Mamy tutaj m.in. świetnie rozwiniętą, profesjonalną sieć szlaków rowerowych, organizowane są atrakcyjne biegi terenowe dla mniej i bardziej zaawansowanych, znajdą też coś dla siebie amatorzy nordic walking. Podczas wędrówki można spróbować miodu z lokalnej pasieki, wstąpić do jednej z kilku winnic… A poznając historię Rybnej, sięgającą czasów prehistorycznych, dodatkowo nabiera się do niej sympatii i szacunku… Kto raz odwiedzi Rybną – z pewnością do niej powróci, wszystko jedno, czy na chwilę wytchnienia, czy aktywności”. Dominika Gratkowska jest również redaktorem kwartalnika JASKINIE, członkinią Sekcji Taternictwa Jaskiniowego Klubu Wysokogórskiego Kraków.

Aktywny wypoczynek

W Rybnej w roku 2019 ze środków z nagrody w plebiscycie Wielkiego Odkrywania Małopolski (za rok 2018) zostały wytyczone i poprowadzone ścieżki rowerowe oraz wybudowane wiaty wypoczynkowe przystosowane dla rowerzystów. Na chwilę obecną w Rybnej są dwa szlaki – niebieski i czarny wiodące przez urozmaicony teren o różnicy wzniesień 100 metrów, licząc od najniższego do najwyższego punktu. Korzystający z niego zobaczą wspaniałą panoramę gór, w oddali Kraków lub mury klasztoru w Kalwarii, miną Dwór Rostworowskich lub przejadą pomiędzy rozległymi polami. Szlak niebieski tworzy ponad 13-kilometrową pętlę, a szlak czarny to dwukilometrowy odcinek mogący stanowić skrót na niebieskim lub samodzielną trasę. Odcinki te mogą również być doskonałą trasą dla wielbicieli nordic walking. Podczas przejażdżki warto zatrzymać i odpocząć w jednej z dwóch wiat rowerowych. Wiaty są zadaszone, ze stojakami dla rowerów. W środku stół i ławy do siedzenia. Wrzosy przyciągną też miłośników wspinaczki, którzy odnajdą nad potokiem Rudno, pomiędzy jaskiniami pionowe skały. Jest to także jedno z nielicznych miejsc w Polsce z trasami do wspinaczki zimowej, tzw. drytoolingu. Spacerujący idący wzdłuż Rudna mogą usłyszeć odgłos wbijania haków w skały i zobaczyć zawieszonych wspinaczy. Sam potok Rudno może stanowić malowniczy szlak spacerowy. Wijąca się woda tuż pod skałami i jaskiniami to także miejsce bytowania bobrów. Łatwo wypatrzeć żeremie i tamy. Warto wspiąć się też trochę wyżej, aby zobaczyć jego malownicze zakola. Nad potokiem można również znaleźć pozostałości mostków od kolejki wąskotorowej, która niegdyś prowadziła ze starej kopalni porfiru Orlej do Okleśnej. Na gości czekają również liczne wąwozy, przez które często płynie woda. Niektóre z dolinek mają poszarpane wysokie ściany skalne, większość wypełniona jest gromnymi głazami dodającymi malowniczości i atrakcyjności w ich pokonywaniu. To również gratka dla miłośników paleontologii – z pewną dozą szczęścia można znaleźć interesujące skamieniałości. Niewątpliwie najwięcej skorzystają miłośnicy pieszych wycieczek, nieskrępowani żadnymi drogami i wytycznymi, podążający za własnym przeczuciem i chęcią zobaczenia nowego. Jedynym ograniczeniem niech będzie szacunek dla przyrody i innego człowieka.

-----------------------------------------------------------------------------------

Piękne miejsca w Małopolsce.
Gdzie wybrać się na wypoczynek?

 Gazeta Krakowska 19 06 2020 Strona 29

Rybna to malowniczo położona wieś na zachodnim skra-ju powiatu krakowskiego. Najdalej wysunięta na północ i największa spośród miejscowości (powierzchniowo i pod względem liczby mieszkańców) w Gminie Czernichów.

Znana jest od XV wieku, choć jej pierwszymi osiedleńcami byli ludzie paleolitu, którzy pozostawili swe ślady choćby w  niektórych okolicznych jaskiniach.
Czy przecinając drogę nr 780 na osi Kraków – Oświęcim, macie świadomość jej walorów?
Rybna założona została w obrębie dużej struktury tektonicznej zwanej Garbem Tenczyńskim. Struktura ta jest jedną z  czterech części należących do mezoregionów Jury Krakowsko-Częstochowskiej.
Garb Tenczyński jest zrębem tektonicznym o  skomplikowanej budowie geologicznej. Sam zrąb tektoniczny to pewnego rodzaju blok skalny ograniczony przynajmniej z  dwóch naprzeciwległych siebie stron uskokami. Uskok z  kolei to twór powstały z  rozerwania mas skalnych, które przemieściły się względem siebie po płaszczyźnie (poziomej lub pionowej). Aby uzupełnić tę podstawową wiedzę należy dodać, że przeciwieństwem zrębu tektonicznego jest rów tektoniczny. Zrąb tektoniczny jest strukturą wyniesioną, a  rów – obniżoną.

Mając takie podstawowe informacje, łatwiej będzie nam zrozumieć niezwykłość położenia Rybnej.
Wieś zasadniczo można umownie podzielić na dwie części – północną i  południową. Podział ten nie jest sztuczny, ponieważ wynika z potężnych różnic w krajobrazie, które może zauważyć każdy, kto jedzie samochodem bądź rowerem od Sanki w  stronę Zagórza. Różnice te wynikają bezpośrednio z  budowy geologicznej tego obszaru. Północna część miejscowości usytuowana jest w  obrębie Garbu Tenczyńskiego, zbudowanego między innymi z  bardzo charakterystycz-nych skał jurajskich, pochodzących sprzed około 150 milionów lat, choć często zasłoniętych osadami młodszymi, np. pochodzącymi z  epoki lodowcowej. Widać wyraźnie, że jest to kraina wyniesiona, bardzo moc-no urozmaicona. Można tutaj spotkać wiele wysokich wzniesień, dolin, wąwozów czy jarów. W  wielu miejscach są punkty widokowe, z których rozpościera się oszałamiający widok na pasma górskie z Tatrami włącznie.
Południowa część miej-scowości leży z  kolei na terenie rowu tektonicznego Rybnej. W  tej części nie napotkamy skał jurajskich. Teren jest wyraźnie łagodniejszy, opadający lekko na południe. Osady, z  którymi tutaj się można spotkać, to przede wszystkim skały pochodzące z czwartorzędu. Są tutaj zarówno lessy i  piaski pochodzące z  ostatniej epoki lodowcowej, ale nie brakuje również współczesnych żwirów i  piasków rzecznych.

Część dot. geologii przygotował Piotr Olejniczak, kier. Muzeum Geologicznego AGH
w Krakowie
Część dot. historii i sztuki Rybnej przygotowała Stanisława Malik, autorka m.in. Rybna, Moja Mała Ojczyzna, Historia

 

Template Design free joomla templates

Äèçàéí ðàçðàáîòàí øàáëîíû Joomla

Nowa strona 2
Zamknij

Informacje o plikach cookie

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Czytaj więcej...